Kök hücre, vücutta olgunlaşmış hücreleri, farklı hücrelere dönüşebilme yeteneği bulunan hücrelerdir. Bu sayede kök hücreler, vücutta hasar görmüş ya da kaybolmuş olan hücrelerin yerine geçebilirler. Bunun yanında farklılaşmış hücrelerin genetik olarak yeniden programlanması yoluyla da üretilirler. Araştırmalar son zamanlarda kök hücre tedavisini önemli bir şekilde geliştirmiştir. Mevcut tıbbi tedavilere cevap vermeyen, hastalığın ilerlemesini önlenemediği veya belirtilerin hafifletilemediği çeşitli hastalıklar ve durumlar için umut verici bir tedavi seçeneği olduğunu göstermiştir.

Kök Hücre Nasıl Elde Edilir?

Kök hücre; embriyonik dokulardan, yağ dokusu ve kemik iliği gibi yetişkin dokulardan da elde edilebilir. Yağ dokuları, yağ dokusu kök hücrelerinin, özellikle kemik iliğine kıyasla bol miktarda kök hücre toplanması, izolasyonu ve çoğaltılmasında avantaja sahiptir.  Hastalarda daha az rahatsızlığa neden olmakta birlikte yağ dokusundan kök hücre elde etmek kolay olduğundan ve çoğu zaman kemik iliği hücrelerinden türetilenlerden daha fazla çoğalma kapasitesine sahip olduğundan, yağ dokusu ideal bir kök hücre kaynağı olarak düşünülebilir.

Yağ dokusundan türetilen kök hücreler, güçlü bir yapıya sahiptir, damar hücreleri de dahil olmak üzere çeşitli hücrelere ve yapılara farklılaşma kapasiteleri bulunmaktadır. Dolayısıyla damar oluşumunu destekleyip, kolay erişilebilirlik ve bağışıklık sistemini uyaran maddelerden yoksun olmaları nedeniyle de hastaya minimum sıkıntı verirler. Bu durumda rejeneratif (yenileyici) tıpta kullanım için ideal olarak kabul edilir.

Yağ dokusu toplama işlemi, hedeflenecek bölgenin dikkatli bir şekilde belirlenmesi ile başlar. Pratikte ise en sık donör (verici) alanlar uyluk dış, kalça ve karın bölgeleridir. Lokal anestezi altında yapılan işlemde yaklaşık 30 ml yağ özel şırıngalar ile aspire edilerek alınır. Toplanan materyali içeren şırıngalar iki veya üç kez steril serum fizyolojik solüsyonu ile temizlenir, kapatılır ve 30 dakika bekletilir. Daha sonra üstte kalan sıvı atılır ve çökelti elde edilir, kalan yağı içeren enjektörler kapalı şekilde işlenmek üzere steril bir şekilde laboratuvara gönderilir. Çoğaltılan kök hücreleri uygun ortamlarda saklanır. Gereken ve uygun yerlere enjekte edilir. Kolajenaz enzimi ile ayrıştırılmış yağ dokusundan türetilen kök hücreler; yağ dokusu, kıkırdak, kemik, iskelet kas sistemi, nöronal hücreler, endotel hücreleri, kardiyomiyositler ve düz kas dokusu hücreleri dahil olmak üzere çeşitli hücresel türlere farklılaşabilmektedir.

Kök Hücre Tedavisi Nedir?

Kök hücre tedavisi, hastalıklı ya da işlevsiz durumdaki hücreleri değiştirmek ve onarmak için, donörden alınan allojenik hücreler veya vücudun kendi hücrelerinden alınan kök hücrenin damar yoluyla enjekte edildiği tedavi yöntemidir.

Kök hücre nakliyle hastanın radyasyon veya yüksek doz kemoterapi gibi nedenlerle zarar gören kendi kök hücrelerinin yerine kan oluşturan sağlıklı kök hücrelerin verilmesi işlemidir. Bu sayede yeni hücrelerin sağlıklı doku üreterek ya da hasarlı dokuyu onarması hedeflenir.

Kök Hücre Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kök hücre tedavisi, hastalıklı ya da zarar görmüş dokuların onarılması amacıyla yapılan bir tedavi yöntemi olarak planlanır. Bu tedavi sayesinde kişinin dokularına kök hücre tedavisi uygulanarak iyileşme sağlanır. Tedavi sürecinde kök hücrelerin kaynağından elde edilmesinden, hastaya uygulanmasına kadar bir dizi aşama içeren bir süreçtir.

Kök hücre tedavisi uygulama adımları şöyledir:

  • İlk aşamada tedavi için gerekli olan kök hücrelerin elde edilmesi sağlanır. Bu kök hücreler, yetişkin kök hücreler, embriyonik kök hücreler gibi çeşitli şekildedir.
  • Burada elden edilen hücreler, hastanın durumuna ve tedavi şekline göre değişir.
  • Alınan kök hücreler, genellikle laboratuvar ortamında çoğaltılır ve belirli koşullarda korunması sağlanır.
  • Kök hücreler, tedaviye yönelik olarak çeşitli yöntemlerle hastaya uygulanır.
  • Kök hücre tedavisi doğrudan enjeksiyon, intravenöz uygulama veya cerrahi müdahale ile hücrelerin yerleştirilmesi yer alabilir.
  • Hastaya uygulanan kök hücreler, hasar görmüş dokuda çoğalarak onarım sürecini başlamasında etkili olur.
  • Tedavi sürecinin ardından kök hücre tedavisinin yapıldığı hastalar düzenli olarak izlenir.